Mevrouw Hendrikse had in het begin van de vorige eeuw een succesvolle naaicursus ontwikkeld had, en haar man had een handig apparaatje ontwikkeld voor het patroontekenen. Vanwege dat apparaatje ging de hele opleiding E.N.S.A.I.D. heten, wat oorspronkelijk Eerste Nederlandse Snelapparaten Industrie betekende.
Later veranderde de betekenis naar Eerste Nederlandse Stichting voor Activering en Instructie van Damesmodetechnieken. Het ontwikkelde zich tot hèt instituut voor erkende modevakschoolopleidingen
Een vast onderdeel van de opleiding was het maken van een grote lap waarop alle technieken werden beoefend. Meestal werd daarvoor een donkerblauwe lap gekozen, maar het kon ook op andere kleuren. Als de borduursteken er maar mooi op uit kwamen. Ik had twee van die mooie oefenlappen, een donkerrode lap en een witte, en die stonden in m’n shop en gingen op de post. Eerst legde ik er nog het grote patronenboek op.
Een vergelijking van de vaste onderdelen van zulke lappen: er moesten in ieder geval ook randjes op worden geborduurd. Soms eenvoudig, soms prachtig en verfijnd.
En dan was er het vrijere borduurwerk, in allerlei technieken, bijvoorbeeld:
Op mijn blog heb ik lang geleden ook wel eens zo’n patronenboek laten zien, met één pagina van de binnenkant. Daarop kwam een reactie dat iemand benieuwd was naar de rest van het boek. Daarom nu nog wat meer foto’s:
Japansch en Chinees goudborduren, Naaldschilderen, Oostersch borduren, Arabisch borduurwerk.
Platborduren, Steelsteek of Kralenversiering
Venetiaansch borduurwerk, Hongaarsch borduurwerk
Kralen en fantasie borduren, Duitsch platborduren, en Iersch kantwerk. Opvallend dat de technieken vooral werden vernoemd naar de landen waar die technieken tot de volkskunst behoren.
Maar de lappen werden ook gebruikt om de technieken te oefenen die in Nederland in de eerste helft van de vorige eeuw gangbaar en belangrijk waren, zoals smocken en mooi naaiwerk voor het maken van zakklepjes en knoopsgaten. Die oefeningen staat niet in het Patronenboek, maar al die siersteken wel. Nu twéé van die boeken voor m’n shop; ze zijn geliefd onder hedendaagse borduusters die al die oude technieken weer willen beoefenen.
