In de oude boeken die ik verzamel, doorblader en weer te koop aanbied, kom ik soms oude papieren tegen die daarin zijn achtergelaten door de vorige eigenaar. In een boek over Klederdrachten, waar ik een paar weken geleden over blogde, kwam ik een paar kranteknipsels tegen over het verdwijnen van de klederdracht. Het Reformatorische Dagblad wijde er in 2004 een serie aan, waarbij ze oudere vrouwen aan het woord lieten nadat hen telkens dezelfde vragen waren gesteld: “Waarom draagt u nu nog klederdracht?” (meestal als antwoord dat ze niet anders zouden kunnen), “Wat is er zo bijzonder aan ùw kleding?“, “Hoe reageert uw omgeving op uw kleding“. En dan kregen ze nog de stelling voorgelegd: “Klederdracht verdwijnt. Hoe groot is dat verlies voor Nederland?” Daar werden verschillende antwoorden op gegeven, variërend van: “Niet zo erg, en ik heb er zelf ook aan meegedaan door mijn kinderen in burgerdracht te kleden“, tot: “Heel jammer, al dat moois is er dan niet meer.”
Als afsluiting van die serie ook een groter artikel, waarin wat deskundigen wordt gevraagd naar hun visie.
Een streekdracht-kenner die werd gevraagd om uitleg, zei dat in sommige regio’s men wel honderd jaar of langer aan zo’n volksdracht vasthield. Iedereen, uitgezonderd de sociale bovenlag, liep tot de achttiende eeuw in een soort volksdracht. Vanaf die tijd kregen de mensen meer contacten buiten hun eigen stad of dorp. Zo maakten ze kennis met andere kleedgewoonten en kreeg de mode meer invloed. De mensen kregen toen meer mogelijkheden om zich te spiegelen aan de gegoede burgerij, en daarmee werd de invloed van de mode groter.
Een oud-docente kledinggeschiedenis aan een universiteit, vertelde dat klederdracht is ontstaan als gevolg van sterke sociale controle in strenge godsdienstige milieus. “Kijk maar naar de streken waar klederdracht nu nog voorkomt. Die plaatsen liggen vrijwel allemaal in de zogenaamde ‘bible belt’.
Daar sluit mijn popje bij aan, deze foto maakte ik een paar weken geleden vóór de grootste basiliek van Nederland, in Hulst. Zulke achtergronden zijn wel interessant, ook visueel. Je zìet als het ware de mensen vroeger op straat lopen in hun karakteristieke kledij en dan zo’n kerk binnengaan.
De afgelopen weken had ik mijn paar streekdrachtpopjes weer tevoorschijn gehaald, dat vind ik altijd gezellig staan als er handwerkbezoek komt. Door twee bezoekers deze week werden ze direct herkend, maar dat waren dan ook Urkers met veel kennis over hun eigen achtergrond. Nu berg ik de popjes weer op. En de knipsels sluit ik bij bij de eerstvolgende die een boek over streekdrachten bestelt, of als iemand erom vraagt.
1 gedachte over “Klederdracht vooral in de Biblebelt”
Nu zo’n 40 jaar woon ik vlakbij Staphorst, een plaats waar nog altijd vrouwen in klederdracht rondlopen. Maar voordat ik naar deze kant van het land verhuisde had ik al interesse voor streekdrachten en traditionele handwerktechnieken. Ik heb er jarenlang twee plakboeken over bijgehouden, het ene over Nederland en het andere over de hele rest van de wereld.
Momenteel ben ik bezig mijn verzameling textiel-schatten te ordenen. Die verzameling bestaat deels uit erfstukken (sommige van vóór 1900) en deels uit eigen werk.
Dat het dragen van streekdracht uitsterft vind ik niet zo erg. Als de kledingstukken maar bewaard worden. Liefst tentoongesteld in een (streek-)museum. In Staphorst is zo’n museumboerderij, ze zijn daar trots op hun eigen cultuur!