Lokaaltjes in Openluchtmusea houden de herinnering aan het onderwijs van vroeger vast. Deze foto maakte ik vorige week in het Zuiderzeemuseum in Enkhuizen. Op het bord staat Anno 1905, maar die houten banken met uitsparing voor de inktpot werden nog tot in de zestiger jaren van de vorige eeuw gebruikt. Zò was het vroeger! In alle steden en dorpen waren zulke schooltjes.
Nu wil eens aandacht voor de kleding die de kinderen en de juf droegen, in zo’n schooltje aan het begin van de vorige eeuw. Een tekening uit het Prentenboek van Ot en Sien laat het goed zien. Ook in oude leesboekjes, zoals van Piet en Nel, staan volop tekeningen van kinderen in de kleding die vroeger gangbaar was.
En hoe kwamen ze aan die kleding? Die werd vaak zelfgemaakt. In twee boekjes over Kleding op het Platteland staan al die patronen van jurkjes, schortjes, broekjes voor de kinderen, en de wijde rokken en makkelijke werkjurken en werk-broeken voor de volwassenen. Het zijn zeldzame boekjes, die vast volop zijn gebruikt en waar er maar weinig van bewaard zijn. Uitgangspunt was dat de kleding die de vrouwen naaiden voor hun gezinnen, ‘doelmatig’ moesten zijn. Er werd uitleg gegeven over de stof, die sterk moest zijn en ook na vele wasbeurten goed bleef.
Ik vind het zelf heel leuk om nu deze boekjes bij elkaar te kunnen passen, en voor het eerst te zien hoe welke naaiboekjes ten grondslag lagen aan de bekende plaatjes en tekeningen van o.a. Rie Cramer en C. Jetses. Zìj hebben de nostalgische kant van het kinderleven romantisch weergegeven, de boekjes Kleding op het Platteland voor Kinderen en Kleding op het Platteland voor Volwassenen zijn daar een interessante aanvulling op.
