Een Souvenir de ma Jeunesse is samengesteld uit aan elkaar gemaakte kleinere lapjes waarop alle handwerktechnieken werden beoefend. Dit staat nu weer in de belangstelling en dit keer mag ik mijn ‘laatste’ exemplaar van het gelijknamige boek opsturen naar een bibliotheek van een Kunst-opleiding. Hopelijk vind ik ook weer andere exemplaren om in mijn shop te zetten, maar nu bij deze nog eens een blogje, hoewel ik er al eerder over had geblogd. Dit keer de invalshoek over sinds wanneer deze boeken in Nederland populair werden. Dat blijkt in 1978 te zijn, want toen wijdde de Ariadne er een artikel aan. Daarna hebben vele handwerkliefhebbers zo’n boek besteld, en die boeken bevatten dus gewaardeerde voorbeelden en instructies om zelf ook zo’n lap te maken, wat nu weer populair is.
De Franse naam van deze lappen is te verklaren door de eerste periode waarin deze lappen veel gemaakt werden: aan het begin van de vorige eeuw. Om een goede opleiding te krijgen gingen meisjes naar een kostschool, waar de gesprekken vaak in het Frans gevoerd werden. Want om de meisjes te ontwikkelen tot beschaafde vrouwen, vond men het belangrijk dat ze die taal leerden, en ook dat ze uitgebreid onderricht ontvingen in de ‘nuttige en praktische’ handwerken.
Hoe ‘nuttig en praktisch’ was dat eigenlijk? In het voorwoord van het boek (wat nu op de post ging) lees ik dat bijna alle geleerde patronen en motieven zo nagemaakt konden worden op voorwerpen voor kerkelijk gebruik, bijvoorbeeld voor een antependium of een altaarkleed. Waarom juist deze motieven werden gemaakt is er toen niet bij verteld. Bij navraag bij een meisje van toen, die ruim tachtig was toen het boek halverwege de zeventiger jaren werd samengesteld, bleek dat er helemáál weinig begriop is bijgebracht omtrent de geleerde technieken en steken. De voorbeelden moesten klakkeloos worden nagewerkt.
En daarna hadden veel meisjes bij het verlaten van de school vaak een hekel gekregen aan alles wat met naald en draad te maken had. “Begrip en enthousiasme waren zò minimaal, dat de maakster van de stekenlap, die rond haar tiende zoiets prachtigs had gemaakt, de volgende zeventig jaren weinig met haar kennis heeft gedaan, behalve af en toe een knoop aannaaien.”
Toch interessant, dat het nu zo anders is. Handwerksters die nù zo’n stekenlap willen maken, doen dat louter voor hun plezier.
Hierbij laat ik nog een keer alle langgerekte stroken zien die bij het boek horen, en die een idee geven van alle beoefende technieken zoals Naden en Zomen, Open naaisel, Guimpehaken, Merkletters, Stopwerk, Heksenkant, Filetdoorstoppen, Holbein, Tule Tussenzetsels en nog wat Borduursteken.
