In bijna elk museum met een verzameling oude schilderijen hangen ook wel een paar portretten van kinderen, die zijn geschilderd in de zestiende of zeventiende eeuw. Het zijn vaak verbluffend mooie schilderijen van vertederende kinderen in ongelooflijk mooie kleding. Jongetjes in rokken, meisjes verkleed als herderinnetjes, kleine kinderen met rammelaars, poppen, stokpaardjes of een paar bloemen. Vijf-en-twintig jaar geleden exposeerde het Frans Halsmuseum een heel aantal van deze portretten, die voor een destijds spraakmakende tentoonstelling uit andere musea waren geleend. Bij deze tentoonstelling werd ook een mooi boek uitgebracht, wat ik nu in mijn shop plaats: Kinderen op hun mooist.
Historici hebben deze portretten allemaal nauwkeurig bestudeerd en de kleding beschreven. Ze maakten studie van: wambuizen met schootpanden, gespleten bovenrokken, onderrokken, platte schouderkragen, kokervormige manchetten, mutsjes met veren en kantranden en nog veel meer. Zowel de kleding als de sieraden zoals kettingen van edelstenen, getuigden van grote verfijning en rijkdom.
Ondanks alle rijkdom zien de geportretteerde kinderen er met ernstige gezichtjes meestal stijf en opgesmukt uit. Hoewel zij heel gedetailleerd en in een realistische stijl zijn geschilderd, ontbreekt de levendigheid en spontaniteit die zo kenmerkend is voor kinderen. Het was ook wel een ernstige tijd waarin deze kinderen kind waren: de kindersterfte was hoog en de helft haalde de leeftijd van achttien jaar niet. Veel kinderen zijn afgebeeld met een paar kersen in hun handjes; die kersen stonden symbool voor dat het kind al overleden was. Toch wilden de ouders graag een portret.
De kaarten die gemaakt zijn van oude schilderijen zijn mooie verzamelobjecten; ik heb er een heel stel.
