Handwerksters zijn soms zò geboeid door een bepaalde techniek, dat zij zich daarin gaan specialiseren en een deskundige worden op hun gebied. In de recente geschiedenis van pakweg twintig jaar werd hun werk en aanbod via social media bekend en konden ook anderen hun voordeel doen met de specialistische kennis en patronen die zij hadden vergaard. De boekjes die zij zelf maakten, werden dan in specifieke internet-groepen genoemd, zoals het boekje 100 Blokjes van Janita Mantel en het Holbein Boek van Nan van der Storm. Handwerksters die met elkaar op internet contact hadden in die groepen, leerden zo die namen kennen.
En natuurlijk ook daarvoor waren er handwerksters die deskundigen werden op specialistisch gebied, en daarover een boek uitgaven in eigen beheer. Zoals Anette de Hart, deskundige op het gebied van Perzisch Ajour. Ik ben wel eens bij haar op bezoek geweest, samen met mijn oude handwerktante, die toen voor het eerst zag hoe ook een volgende generatie de oude technieken voortzette. Een mooie herinnering en ik weet nog hoe fijn zij dat vond om dat te zien.
Ook de uitgaven van Fie van Dijk, die zoveel heeft betekend voor het voortzetten van de techniek Lierse Kant, heeft zelf boekjes uitgegeven. Die boekjes zijn nu nog steeds gezocht worden.
Soms is een jubileum van een handwerkster aanleiding voor een tentoonstelling, en die tentoonstelling is dan weer aanleiding voor een boekje. Meestal niet in grote oplage, en ook die uitgaven vallen voor mijn gevoel onder het begrip ‘Eigen beheer’. Dit houdt in dat er geen commerciële uitgever is geweest om een boek uit te geven, maar dat het allemaal zelf wordt gedaan.
Sinds ik een paar jaar geleden een lezing heb gevolgd bij de Koninklijke Bibliotheek, ben ik nog meer alert op deze boeken. Als ik ze tegenkom, hou ik ze apart tot een blogje zoals nu. Leuk om ze bij elkaar te laten zien, en wie weet ziet de KB er ook nog wat tussen. Want zij hebben ook veel verzameld, en willen compleet zijn met alles wat er op het Nederlands taalgebied is uitgegeven. En daar horen ook de uitgaven ‘in eigen beheer’ bij. Want ook dìe laten een beeld zien van waar handwerksters allemaal mee bezig zijn.
Sommige boeken dus voor ‘de geschiedenis’ en sommige boeken in deze collage voor opnieuw gebruik.
Tenslotte nog het boekje van Afke Wullink benoemen: Borduren Verbindt. En dat geld voor het hele gebied van Handwerken: technieken worden in het hele land aan elkaar doorgegeven en onderwezen in workshops en cursussen. En daarbij hebben handwerksters ook baat bij de specialistische kennis die sommigen in een boekje uitgeven, en voelen ons dan een beetje verbonden met elkaar in het weten dat er in elke technieken-groep mensen zijn die die specifieke techniek ook zo boeiend vinden.
