Op de lagere school was de ‘spreekbeurt’ een vast onderdeel van het onderwijs, en ik herinner me nog goed hoe een paar meisjes uit de klas daarvoor het onderwerp ‘mode’ kozen. Voor het eerst zagen we afbeeldingen van kostuums uit vroeger eeuwen die ons verbaasden en waar we natuurlijk ook om moesten lachen. Het leek ons allemaal maar overdreven en lastig, zoals ze vroeger gekleed gingen. Wij konden in de zestiger jaren gewoon lekker makkelijk zittende kleding aan. Maar toch, het was een eerste kennismaking met dat het vroeger zoveel anders was, dat kleding heel veel zei over status, en dat er een lange weg was afgelegd in de kleedgeschiedenis.
Lange tijd na die spreekbeurten interesseerde het me niet veel, heel dat verhaal over het ‘Costuum van onze voorouders’. Je deed gewoon met de mode mee en paste je aan bij de tijd waarin je leefde. Maar nu vind ik het wèl interessant en verzamelde boeken en boekjes over de geschiedenis van het Westeuropese Kostuum. En die passen ook heel goed op een handwerkblog, want de kleding is in feite waar alles om draaide, niet zozeer handwerk als zelfstandig onderdeel om iets te versieren, maar veel van de naaldkunst stond in dienst van de kleding.
In het stapeltje wat ik bij elkaar verzamelde over Historische Kostuums, Rijk gekleed en Spelevaart der Mode, zitten ook een aantal lesmethodes. En die zijn ook heel interessant om te bekijken. Kennisoverdracht over hoe men vroeger gekleed ging hoorde vroeger bij het onderwijs. Daarin werd benadrukt dat door iemands kleding en in de mode fundamentele menselijke drijfveren tot uitdrukking komen:
a. De behoefte om gelijk te zijn aan anderen (conformeren, imiteren en identificeren)
b. De behoefte om af te wijken van anderen (opvallen, oorspronkelijk, uniek of excentriek zijn)
c. De behoefte om het andere geslacht te behagen en te prikkelen
d. De behoefte aan erkenning door anderen, vooral door de leden van de groep waar je bij hoort of bij wilt horen.
Die lesmethodes waren dus heel wat uitgebreider dan de spreekbeurten, en laten zien hoe het vroeger belangrijk werd gevonden om iets te weten over de vier eeuwen, zeven eeuwen of acht eeuwen kleedgeschiedenis. Deze boeken vertellen over de invloed van allerlei grote stromingen en overtuigingen op de kleding en helpen ook om afbeeldingen uit bijvoorbeeld de schilderkunst beter te begrijpen.
