Borduren fungeert als een universele taal en wanneer vrouwen uit verschillende culturen met elkaar verbonden worden kunnen kunstwerken ontstaan!
De Engelse kunstenares Kirstie Macleod heeft een mondiaal platform willen creëren dat culturen, identiteiten en stemmen van vrouwen verenigt. Zij reisde naar Palestina, Rwanda, Pakistan, Mexico en Oekraïne om vrouwen te vragen een stuk te borduren, in hun eigen borduurstijl, en gaf deze vrouwen op die manier een stem. zij konden hun persoonlijke verhaal en identiteit delen in hun borduurwerk. Al die borduurwerken samen werden een internationaal reizend kunstwerk, in de vorm van een jurk: de Red Dress.
Hier is gedurende veertien jaar aan gewerkt en al in verschillende landen geëxposeerd. Tijdens het Textielfestival in Amersfoort was/is deze jurk voor het eerst nu ook in Nederland te zien. Bij de tentoonstelling, in het Flehite-museum, hoorde ook een film, waarop de maaksters waren te zien terwijl zij borduurden. Zij vertelden ook hoeveel dit project voor hen betekende. Ze voelden zich gehoord en gezien. De groep geïnteresseerden die plaatsnam op de krukjes voor het filmscherm werd alsmaar groter, en het viel me op hoezeer iedereen geboeid aan het kijken en luisteren was. Opeens werd de concentratie verstoord, doordat iemand fluisterde: “She is here, Kirstie is here!” Samen met nog een paar anderen stond ik gelijk op om te de unieke mogelijkheid om haar te spreken maar gelijk te benutten. Dat lukte, en was een bijzondere ontmoeting. Ik kon haar vertellen hoe mooi we dit vonden, niet alleen het resultaat, maar het proces, wat in de film zichtbaar werd. Dit is ook te zien op haar eigen website.
Een generatie eerder was er een andere groot liefhebber van handwerk en textiel, die veel aandacht had voor vrouwen uit andere culturen. Zij reisde met haar man naar oost-Europa en andere landen in een tijd dat dat nog niet zo heel gebruikelijk was, en kwam terug met koffers vol prachtig textiel en camera’s vol foto’s. Voor textiel-liefhebbers geen verrassing: Henriëtte en Henk Beukers. Zeer veel hebben zij betekend voor de ontwikkeling van het handwerk in Nederland, vanaf de jaren zeventig. Eerst als hoofdredactrice van Ariadne, daarna als samensteller van prachtige boeken, en vervolgens als initiatiefneemster voor het onvolprezen tijdschrift Handwerken zonder Grenzen. Daarin verschenen telkens reportages van reizen naar textiel-gebieden.
Tien jaar geleden kocht ik op een beurs een paar items van Henriette, toen ze haar grote collectie ging afbouwen, en die items heb ik op mijn blog besproken. Maar er was nog véél meer! Na haar overlijden is haar hele collectie door haar zonen gegeven aan de textielkunstenares Barbara Broekman. Tijdens het Textielfestival gaf zij een toelichting hoe zij er toe was gekomen om de schaar te zetten in die talloze kledingstukken uit andere landen, om er een groot kunstwerk van te maken. Ik volgde het minisymposium en liet me vertellen dat de lezingen binnenkort ook online komen. Wanneer dat het geval is, zal ik het hier vermelden.
Een deel van dit kunstwerk is nog een paar maanden te zien in het Rijksdienst voor het Culturele Erfgoed in Amersfoort.
Twee vrouwen die precies tegenovergesteld te werk gingen, maar beide als doel hadden om te verbinden, en aandacht te vragen voor de bijzondere borduurvaardigheden en kunstzinnige creaties van vrouwen in andere culturen.
