Vandaag, op 4 mei, komen ze onherroepelijk weer in onze gedachten: de oorlogsherinneringen. Het zijn geen echte herinneringen van onszelf, maar van onze ouders en grootouders. En die hebben òf diepe indruk op ons gemaakt toen we vroeger hun verhalen hoorden, òf we zijn pas later gaan realiseren wat zij allemaal hebben meegemaakt en in wat voor tijd zij hebben geleefd. Oorlogstijd. Dáárin hebben zij geleefd. Als kind of als tiener of volwassene.
Het was een tijd van angst en zorgen. En van schaarste, honger en armoede. Eerst alle voedsel en later bijna alle artikelen en benodigdheden werden streng gerantsoeneerd. Een uitgebreid systeem van bonnen zorgde voor een zo eerlijk mogelijke verdeling. Wekelijks verschenen in de dagbladen lijsten met de nummers van de dan geldige bonnen. In deze vitrine liggen overgebleven Textielbonnen. Hier heb ik eerder over deze bonnen geblogd, nu zag ik ze in een vitrine.
In het Museum in Lunteren is een permanente opstelling over de Tweede Wereldoorlog. In Lunteren en omgeving is veel gebeurd en de verhalen daarover moeten altijd weer worden doorgegeven, ook aan nieuwe generaties bijvoorbeeld in schoolklassen. En als zij daar dan heengaan, dan zien ze ook de oude foto’s en de overgebleven spullen die zo belangrijk waren in de oorlog. Ik bezocht dit museum drie weken geleden, en bewaarde de foto’s die ik maakte voor vandaag.
M’n oog viel op een klein breiwerkje. Het kan een illustratie zijn dat er aan alles gebrek was, bijvoorbeeld ook aan breipennen. Maar waarschijnlijker is dat het een klein en stiekem teken van verzet was. Iets wat makkelijk weggemoffeld (!) kon worden, en wat tòch een klein gevoel gaf van vasthouden aan onze eigen driekleur. Ik wil het misschien vandaag wel namaken. Iemand anders misschien ook?
Van parachute-schermen werden (trouw)jurken gemaakt.
En van meelzakken werd kinderkleding genaaid. Het Zweedse Rode Kruis dropte tijdens de hongerwinter in 1944 meel in deze zakken. Het bloesje is ook op de bovenste foto te zien. Nu nog een keer inzoomen. Dan is te zien dat de degelijke lessen die vrouwen hadden gehad in hun jeugd, om met naald en draad overweg te kunnen, nu volop werden benut. Er was geen sprake van dat iets een beetje slordig in elkaar werd gezet, zelfs als het werd gemaakt van zoiets als een oude meelzak. Alle stof was op dat moment zò kostbaar dat ook hier netjes en precies werd gewerkt.
Textiel wat een indruk geeft van hoe het was, in die verschrikkelijke oorlog, waarin mensen er toch ook het beste van probeerden te maken met de schaarse middelen die ze hadden.
